LëkLuɔi ee ŋic baai (community intelligence)
Miniit 1 bï KuɛnAugust 2026
Aziz Tworo
Baai aa nɔŋ ŋic dït abaŋ tɛ̈ keden. Aa ŋic wɛ̈t rac tɔ̈ juëc, ku yeŋö cï tem tueŋ.
Ë Bwaise, kɔc aa yök baany dït abaŋ drainage cï mac. Kɔc aa mat, lɔ tɛ̈ drainage kedhie, ku piɔl tɛ̈ diäk abim caŋ nɔŋ.
Wɛ̈t cï luɔi aa path, ku aa nyuɔɔth wɛ̈t juëc mëdhë.
Kɔc aa lëu bï ŋic tɛ̈ keek lëu piɔl ku tɛ̈ dït dhil authority kony. Aa gät WhatsApp group bïk dumping lueel tueŋ.
Ke luɔi, baai aa leec wɛ̈t cïï lëu leec ke wël pei.
Ëcë aa jal luɔi ŋic baai (community intelligence). Na cï kɔc tem wɛ̈t, keek leec yeŋö wɛ̈t la, raan pɛi bï mat, ku yeŋö kony dhil bɛ̈n.
Ëcë ee dït tënë wɛ̈t baai ŋic. Cïï dhil thiëc baai keŋö rac tueŋ pei. Aa lëu bï nyuɔɔth yeŋö luɔi path ku yeŋö rac.
Cïï wɛ̈t kedhie bï piath, ku cïï dhil piath ëbën. Wɛ̈t cï rac lëu nyuɔɔth wɛ̈t dït na cï kɔc leec ku tem mëdhë.
Ke wël juëc, ŋic baai abï dït path, cïï gɔl kek wël kɔc lueel pei, ku ke wël cï tem.
Wɛ̈t dït ee baai cïï gɔl kek wël rac pei. Aa lëu bï ŋic gät ke luɔi.
Na cï kɔc lëu tem, leec, ku wɛ̈l, luɔi aa jal juëc tënë wɛ̈t rac tok. Aa jal yamdë bï kɔc ŋic wɛ̈t la lëu.
Duɛɛr Kɔ̈k Acït Ëmɛ
Duɛɛr BaaiTiiŋ diäk ë sok aa leec mobile money.
Ë abim wik, tiiŋ diäk kedhie aa lëu bï balance tïŋ ku wël gam keden pei, cïn kony tënë raan mëdhë. Raan tok aa nyuɔɔth manydë wɛ̈t cï leec.
Duɛɛr BaaiRaan dhoom tok aa nyuɔɔth wɛ̈t dhorou yamdë bï nursery bed guɔ̈r.
Wɛ̈t aa guɔ̈r nursery bed tok abïn ëcaŋ. Wɛ̈t rou aa guɔ̈r nursery bed thiin ɣot keden mëdhë.
Duɛɛr BaaiMeth dhiëc aa gät CV kek tueŋ.
Kɔc dhiëc kedhie aa lɔ ke CV ë phone keden. Ë wik rou, kɔc diäk aa luɔi CV keden bïk job thiëc.

